Wonen aan het water na woelige tijden
22 juli 2025
Publicatie, Gebieds- en vastgoedontwikkeling
De gebiedsontwikkeling Drachtstervaart is af. Na 25 jaar! Begin juni vierden betrokken partners en bewoners het resultaat: een unieke woonwijk aan het water. Fred Veenstra, burgemeester van Smallingerland, en Alfred Bolks, algemeen directeur van gebiedsontwikkelaar VanWonen, blikken terug op een uitdagend partnerschap.
Als wethouder van Smallingerland stond Fred Veenstra aan de start van het project ‘Gebiedsontwikkeling Drachtstervaart’. Nu, bijna 25 jaar later, is hij terug op het gemeentehonk als burgemeester en was hij begin juni bij de opening van de nieuwe passantenhaven aan de Drachtstervaart. De opening stond symbool voor de oplevering van de woonwijk ‘Waterfront Drachtstervaart’.
Veenstra herinnert zich enkele uitdagingen nog goed. ‘Het was rond 2009 en door de crisis lag het hele project op zijn gat. De oorspronkelijke projectontwikkelaar kreeg het financieel niet meer voor elkaar. Het project moest verder, vonden we. Maar hoe? We hebben emotionele gesprekken gevoerd.’ Het vlot trekken lukte doordat VanWonen de eerste contractant van de gemeente werd, vertelt Alfred Bolks. ‘In eerste instantie zouden we als vastgoedontwikkelaar alleen de bouwrijpe kavels afnemen. Om het project te redden, hebben we alle verplichtingen overgenomen van de vorige ontwikkelaar. Dat werd dus een heel ander contract, met zelfs de aanleg van de infrastructuur erbij, de grondexploitatie en de bijbehorende risico’s.’
Ook de gekozen locatie zorgde voor hoofdbrekens, weet Veenstra nog: ‘Die lag tegen een gezoneerd industriegebied aan.’ Bolks vult aan: ‘De ondernemers zagen serieuze belemmeringen voor hun bedrijvigheid, met zo’n nieuwe woonwijk naast de deur.’ Veenstra: ‘We konden dat gelukkig goed oplossen. Onder meer door ons creatieve idee voor de vuilstort die er lag en gesaneerd moest worden. We maakten er een geluidswal van. Zo hadden we de noodzakelijke buffer met het industriegebied en met de woningbouw konden we de kosten van de sanering betalen.’
Een derde uitdaging lag in het opengraven van de oude Drachtstervaart tot in het centrum van Drachten, dat zo een poort zou worden naar het Friese merengebied. Er bleek veel vervuiling in de dijklichamen te zijn opgeslagen en er was ook hier een probleem met het nakomen van het contract met de vorige ontwikkelaar. ‘Maar het moest doorgaan, die vaart moest open, dat was de afspraak. Iedereen wilde dat ook, maar de gemeente moest daarvoor wel een fors bedrag bijpassen,’ aldus Veenstra.
De hobbels zijn genomen, de drempels weggewerkt, de dossiers afgerond, de laatste bouwactiviteiten bijna klaar. En het resultaat mag er zijn. Bolks: ‘Het is uniek dat bijna alle 900 woningen in dit project een ligplaats voor de deur hebben. Je vaart zo de Friese meren op!’
Veenstra: ‘Terwijl je vanuit deze nieuwe wijk met de fiets ook binnen vijf minuten op een terras in centrum zit.’ De burgemeester prijst de vasthoudendheid van de betrokken partners. ‘Het was een project met veel belangen, functies en uitdagingen, dat vraagt om een goed samenspel. Hierdoor is het ook gelukt om in al die jaren de hoofdlijnen van het project intact te laten.’
Bolks: ‘Ja, als partners hielden we oog voor elkaars belangen en uitdagingen en zochten steeds samen naar oplossingen. Dat bindt. En al heeft het veel langer geduurd dan de planning was, we hebben altijd het vertrouwen gehad: dit is zo’n prachtig project, dit gaat uiteindelijk goedkomen.’
Dit artikel verscheen in juni 2025 in Binnenlands Bestuur.
Van links naar rechts op de foto: André ten Vergert (VanWonen), wethouder Robin Hartogh Heys van de Lier, Alfred Bolks (VanWonen) en burgemeester Fred Veenstra.
